Nguồn cá tôm cạn kiệt qua hình ảnh ông lão 60 với 40 năm tuổi nghề sống với đàn chim cốc /cormorants dùng để săn cá, nay nguồn thu nhập cá không còn như trước nên ông và đàn chim cốc  phải sống bằng ti ền của du kh ách.

Và tác giả đưa ra một lời tiên đoán bi quan: “Dù sớm hay muộn, chuỗi đập bậc thềm Vân Nam sẽ từng bước được tiến hành đem lại những lợi lộc vô hạn và sẽ không có thế lực nào cản trở được họ. Điều ấy là chắc chắn”

Mặc dầu trên thế giới có 1400 triệu kilômét khối nước trên toàn cầu. Vậy mà nước vẫn thiếu. Éthiopie nước quý như dầu lửa. Ả Rập Sô Đi phải lọc nước biển để tưới cây.

Ngày Nước Thế Giới / World Water Day năm nay [22 tháng 3, 20007] với chủ đề: “Coping with Water Scarcity /Đối phó với nạn Khan hiếm Nước”  bằng cách quản trị những nguồn nước trong sự công  bình và lẽ phải, tôn trọng các vấn đề văn hóa và đức lý khi phải đối phó  với sự giới hạn của nước.

Cho nên, việc tranh chấp về nguồn nước sông Mekong trong tương lai là điều khó tránh được như nhận xét của bản phúc trìnnh The Politics of scale, Position, and Pace in the Governance of Water Resources in the Mekong Region:” Looking to the future, the drivers for increasing water demand in the coming đecades are strong. States face rising đemand for water to generate electricity, to supply irrigation systems, and to service new urbain and industial  areas … At the same time, efforts to maintain water quality and protect aquatic and flooplain ecosystems have becoming increasingly đifficult ( Dugeon 2000, Economy 2004) .

Conflicts over water in the Mekong region however, are often more nuanced than a contest between monolithic state and united community interest”.

Cũng vậy, khi dự án Kong-Chi-Mun và Kok-Ing-Nan của Thái Lan đã  bị VN phản đối. Dự tính lấy nước từ sông Mekong với lưu lượng chuyển dòng là 300m3/giây năm 1992 đã bị VN phản đối mạnh mẽ, yêu cầu Thái Lan hủy bỏ kế hoạch vì vì hậu quả cạ n dòng làm  tă ng nhiễm mặn nơi đồng bằng sông Cửu Long.

Trong chuyến đi này, tác giả Ngô Thế Vinh đã xác nhận rằng:  “Chuyến đi càng củng cố thêm nhận định của tôi về những bước suy thoái của con sông Mekong”

Đồng bằng sông Cửu Long cạn kiệt

Qua nhân vật Cao trong Cửu Long Cạn Dòng thì: Quê hương thứ hai của anh bây giờ là cả một dòng sông. Nhớ lại mảnh đất quê hương ấy với những khu rừng trầm thủy, với vàm rạch hoang vu, với cá sấu như rươi mà muỗi kêu như sáo thổi , mà đỉa lềnh như bánh canh, và đã trở thành vùng đất hứa của một nền văn minh lúa gạo- civilisatiuon du riz. ĐBSCL là nơi dễ sống, làm chơi mà  ăn thi ệt.

Truớc đây “Đó là nơi lạc thổ. nhiều dìa cá, cá nổi đầu lên như mù u chín rụng chẳng ai thèm bắt”  [Sơn Nam trong ĐBSCL]

Nhưng rồi « Nay thì chính người nông dân Nam Bộ hào sảng hiếu khách ấy đang phải đổ mồ hôi sôi nước mắt để kiếm sống, làm thiệt mà cũng chưa chắc có ăn”  [NTV trong CLCD BĐDS]

Trong Mekong, Dòng Sông Nghẽn Mạch, NTV đã dành ra gần trăm trang cuốn sách để nói về ĐBSCL. Ngoài những phần trình bày về đại học An Giang hay bệnh viện Đa khoa Cần thơ,  nhìn chung, tác giả NTV nhận ra có sự suy giảm, xuống cấp về sinh thái trong toàn bộ địa bàn ĐBSCL. Chẳng hạn, tôm cá không dư thừa nữa.  Trước đây, nếu người ta đi bắt cá đánh cá thiên nhiên để nuôi sống gia đình  thì nay vì lượng cá sụt giảm, người ta phải nuôi cá để Kiếm sống. Thủy sản sông Mekong nói chung đang giảm về số lượng và về cả số loài cũng giảm. Tuy nhiên, hiện nay ở đồng bằng sông Cửu Long, nguồn thủy sản sản xuất chính là do mình nuôi, đánh bắt chỉ chiếm số ít thôi. Tình hình này không giống như hồi năm 1975, lúc mới hòa bình, lúc đó có thể nói là cá tôm rất nhiêu. Tính ra lượng cá xuất khẩu của VN thì cá nuôi chiếm phân nửa, còn phần nửa kia là cá mình bắt ở ngoài đại dương chứ phần đánh bắt trên sông không còn là đáng kể .

 Phải chăng do ô nhiễm và nguồn nước thì cạn kiệt? Tác giả cho thấy dòng chảy sông Cửu Long ngày càng yếu đi, ở nhiều khúc sông, nhất là vào mùa khô, dòng chảy đo dược ở Nam Vang chỉ còn 1.600 m3/ giây thay vì 2000m3/giây như trước đây?

Đồng bằng sông Cửu Long trước chỉ phải nuôi 13 triệu cư dân, sau 1975 dân số nay lên đến hơn 18 triệu. Cá bắt không đủ mà cá nuôi cũng không cung ứng xuể. Chẳng những thế, nay cá tôm còn được tập trung để xuất cảng sang Nhật, Mỹ và cả Âu Châu nữa. Rồi những vùng nuôi cá bằng bè như ở Châu Đốc thì nơi khúc sông đó hoàn toàn bị ô nhiễm, cá chết, bè cá bất khiển dụng. Đi thuyền trên những khúc sông này, mùi uế khí, không thể không ngửi thấy.

Tương lai của những bè cá này thật bất ổn về nhiều mặt bao lâu chưa tìm cách xử lý các chất thải  và tình trạng ô nhiễm các dòng sông là điều không tránh được.

| trang trước | trang kế | điểm sách của Vũ Ánh | bcdlldb.com  |  HOME

---