Dù là chuyến đi có chủ đích và những con đập ở thượng nguồn sông Mekong vẫn là nỗi ám ảnh đối với Ngô Thế Vinh, ông cũng đã thăm được những nơi cần thăm ở Côn Minh như rừng đá Vạn Cổ, cổ thành Ðại Lý và hồ Nhĩ Hải. Mấy ngày lưu lại Côn Minh và viếng thăm những cảnh quan ở thủ phủ này của Vân Nam thực ra cũng chỉ là để nhà văn thử thách và tìm hiểu.

Trung Quốc cho tới nay vẫn còn là một đất nước toàn trị và công an. Ngô Thế Vinh không bao giờ bỏ quên điều đó và ông vẫn có mối lo sợ là Wu làm việc cho công an Trung Cộng nên đã rất giới hạn trong ngôn ngữ giao tiếp. Nhưng cuối cùng, nhà văn Ngô Thế Vinh cũng quyết định đến gần nơi mà ông phải đến. Ðó là con đập Mạn Loan (phiên theo âm Việt ngữ của chữ Manwan), là đập thủy điện đầu tiên và lớn của tỉnh Vân Nam với công suất 1,500 megawatt nằm ngay khúc giữa con sông Lan Thương (khúc sông Mekong chạy qua Vân Nam mang tên này).

Tác giả khái quát về sự hình thành con đập Manwan ở trang 28:

“Phải nói là con đập Manwan đóng một vai trò quyết định trong kế hoạch điện khí hóa, đô thị hóa cả một vùng Nam Trung Quốc từ kém phát triển đã mau chóng tiến kịp và sánh vai với những tỉnh trù phú miền Ðông và miền Ðông Bắc. Tuy đã có kế hoạch từ những năm 70 nhưng vì thiếu ngân sách nên mãi cho tới Tháng Năm năm 1986, công trình đập Manwan mới chính thực được khởi công và việc đổi dòng con sông Mekong được hoàn tất vào Tháng Mười, 1987.

Con đập cao tới 99 mét chắn ngang khúc sông giữa hai ngọn núi với bức tường thành cao tới 35 tầng. Ðơn vị phát điện đầu tiên bắt đầu sản xuất điện từ ngày 30 Tháng Sáu, 1993 và chỉ hai năm sau đó, tất cả 5 đơn vị phát điện cùng hoạt động theo đúng như giai đoạn 1 của dự án.

Tưởng cũng nên nhắc lại rằng, ở đây có một sự kiện đáng ghi nhớ và gây nhiều tranh cãi là vào giữa năm 1993, xảy ra một hiện tượng được coi là bất thường: mực nước sông Mekong phía hạ lưu đột ngột tụt xuống thấp mà không phải là vào mùa khô, chỉ lúc đó người ta mới biết là Trung Quốc đã xây xong con đập Manwan và đó là thời điểm bắt đầu lấy nước từ sông Mekong vào hồ chứa, họ chẳng thèm thông báo gì cho những quốc gia sống dưới nguồn. Chỉ riêng con đập Manwan mà đã giữ tới 20% nguồn nước trên dòng chính khúc sông Mekông chảy qua Vân Nam”.

Nhưng lao đã được phóng đi, tác giả Ngô Thế Vinh đã theo Wu tới được nơi ông muốn và cần tới. Ở trang 45 của “Dòng sông nghẽn mạch”, ông viết:

“Nơi cổng vào, có trạm lính canh, trên bức tường thành là một bảng hiệu uy nghi với hai hàng chữ Hán và Anh sáng chói: Yunnan Manwan Power Generating C. Ltd. Nơi mặt tiền là những tòa nhà công sở nhiều tầng, lớn khang trang, sâu hơn vào phía trong là câu lạc bộ công nhân, khu cư xá nhân viên gồm những tòa nhà 3-4 tầng trên lưng đồi. Có cả một nhà nghỉ điều hành như khách sạn dành cho khách vãng lai”.

ISBN 978-0-9793097-0-0
VĂN NGHỆ MỚI
P.O. Box 3123
Seal Beach, CA 90740
vannghemoi@gmail.com

đập thủy điện Manwan
(source: http://www.terradaily.com)