Với mức ô nhiễm ngày một lên cao tại hồ Nhĩ Hải, lượng cá ít đi là chuyện có thể giải thích được. Ðiều này không chỉ ảnh hưởng đến những ngư dân của cổ thành Ðại Lý. Khi nó có một phụ lưu đổ vào sông Mekong, thì người ta không thể chỉ gói ghém mức đe dọa đến khúc sông Mekong thuộc tỉnh Vân Nam.

Ở trang 34, tác giả Ngô Thế Vinh đã vẽ được một họa đồ một hệ thống đập “Bậc Thềm”, từ Manwan, Ðại Chiến Sơn (Dachaoshan), Cảnh Hồng (Jinhong), Tư Mao cho đến đập mẹ XiaoWan và một số đập nhỏ khác. Chỉ với một họa đồ hệ thống Ðập Bậc Thềm này dọc theo khúc sông Mekong thuộc lãnh thổ phía Nam Trung Quốc, tác giả cũng đã cho thấy những báo động của ông đầy tính chất thuyết phục.

Khi hệ thống đập này hoàn tất sau đập Manwan, khối nước khổng lồ mà Trung Quốc đưa vào các bể chứa ở đây sẽ khiến cho những phúc lợi của những khúc sông chảy qua Lào, Căm Bốt và Việt Nam sẽ ra sao? Ai cũng thấy dòng Mekong như bị một cái bướu vĩ đại ở Vân Nam chặn lại. Trong mạch máu của các quốc gia Lào, Việt và Căm Bốt đã có một cái bướu vĩ đại như vậy, nó sẽ không thể nuôi dưỡng những cơ cấu ở phía dưới. Ðó là điều chắc chắn.

Chuyến đi của Ngô Thế Vinh không phải là chuyến du lịch. Nó vất vả và gay cấn. Nhưng bù lại, ông đã có được sự kiểm chứng tại chỗ và tạo được cái nền vững cho tiếng chuông cảnh giác mà ông đã gióng lên. Những bước chân của nhà văn trên sông và qua các bờ sông Mekong ở Lào, Biển Hồ trên đất Căm Bốt và hạ nguồn con sông này trên đồng bằng sông Cửu Long đã giúp ông thu thập thêm những bằng chứng về ảnh hưởng của việc Bắc Kinh xây hệ thống đập bậc thềm trên khúc sông Lan Thương ở Vân Nam. Ở trang 73-74, ông kết luận:

“Phải chứng kiến sự thay đổi mau chóng của cả một vùng Tây Nam (Trung Quốc) kém phát triển như tỉnh Vân Nam, không phải chỉ ở những thành phố, dấu hiệu của phát triển và xây cất còn thấy rõ ở cả những ‘thị trấn giữa đường’ hai bên quốc lộ. Ruộng lúa thì xanh mơn mởn. Ðiện tới được cả những căn nhà ở các vùng hẻo lánh nhất và trên các rẻo cao và không phải là không thường gặp trước mỗi hiên nhà một đĩa bắt sóng mới biết trong nhà đã có máy truyền hình...

Nói chung, từ thành thị tới thôn quê là hình ảnh những người dân Trung Quốc ăn mặc lành lặn và no đủ... Hiển nhiên, đất nước ấy không thiếu những khiếm khuyết như bất cứ xã hội nào khác, nhưng trải qua bao nhiêu kinh nghiệm bi thương của rất nhiều máu và nước mắt, người dân Trung Quốc ngày nay đã đứng vững trên đôi chân của họ. Từ Trung Quốc nhìn về Việt Nam, nhỏ hơn cả tỉnh Vân Nam, một đất nước đang vỡ ra từng mảnh, nhìn về Hoa Kỳ ngoài sức mạnh quân sự, thì ngày càng bị cô lập và mất quyền lãnh đạo thể giới, cứ theo lẽ thịnh suy, thế kỷ 21 sẽ là thế kỷ của Trung Quốc. Ở mỗi thời kỳ, mỗi dân tộc sẽ phải cam chịu hay có một số phận xứng đáng với sự lựa chọn và cách sống của họ”.

Vũ Ánh - tháng 3/2007

ISBN 978-0-9793097-0-0
VĂN NGHỆ MỚI
P.O. Box 3123
Seal Beach, CA 90740
vannghemoi@gmail.com

hệ thống xa lộ hiện đại của Trung Quốc
(source: http://www.chinatoday.com)